1. Baking soda là gì?
Baking soda (tên hóa học: sodium bicarbonate – NaHCO₃) là một chất kiềm có tác dụng tạo khí CO₂ khi gặp axit và nhiệt độ cao.
→ Khí CO₂ sinh ra làm bánh nở phồng, xốp nhẹ.
Ví dụ axit thường dùng trong công thức bánh: sữa chua, chanh, mật ong, giấm, cacao nguyên chất, buttermilk.
2. Baking powder là gì?
Baking powder là bột nở tổng hợp, gồm:
- Baking soda (chất kiềm),
- Axit khô (như cream of tartar),
- Và chất hút ẩm (thường là tinh bột ngô – cornstarch).
Nó có thể tự hoạt động mà không cần thêm axit bên ngoài vì trong nó đã có sẵn axit.
Có hai loại chính:
- Single-acting: phản ứng ngay khi gặp nước.
- Double-acting: phản ứng hai lần — lần đầu khi gặp nước, lần hai khi gặp nhiệt trong lò.
3. Tại sao cần phân biệt hai loại này?
- Nếu dùng sai, bánh có thể bị đắng, mặn, hoặc không nở.
- Baking soda mạnh hơn, nhưng phải có axit đi kèm để trung hòa vị đắng và kích hoạt phản ứng.
- Baking powder tiện hơn vì có sẵn axit, phù hợp cho công thức không có nguyên liệu chua.
4. Cách dùng trong thực tế
Đặc điểm | Baking Soda | Baking Powder |
Thành phần | Chỉ có sodium bicarbonate | Gồm baking soda + axit + tinh bột |
Cần thêm axit? | Có | Không |
Sức nở | Mạnh hơn | Yếu hơn một chút |
Ứng dụng | Bánh quy, brownie, pancake có chanh/sữa chua | Bánh bông lan, cupcake, muffin không có nguyên liệu chua |
Mùi vị sau khi nướng | Có thể hơi đắng nếu dư | Trung tính hơn |
Ví dụ minh họa
- Pancake có sữa chua → dùng baking soda.
- Cupcake vani không có nguyên liệu chua → dùng baking powder.
- Brownie có cacao nguyên chất → dùng baking soda.
- Bánh gato cơ bản → thường dùng baking powder.
- Bánh quy giòn → có thể dùng bột khai hoặc baking soda tùy độ xốp mong muốn.
